Rodziny zastępcze są instytucjami pomocy społecznej, które mają zająć się dziećmi pozbawionymi opieki rodziców biologicznych z powodu różnych sytuacji losowych.


W rodzinach zastępczych umieszcza się dzieci, których rodzice zostali trwale lub czasowo pozbawieni praw rodzicielskich lub władza ta została im ograniczona. Utworzenie rodziny zastępczej nie powoduje powstania więzi prawnej pomiędzy opiekunami, a dzieckiem. Dziecko przyjęte do rodziny nie staje się dzieckiem tej rodziny, nie powstają też obowiązki i uprawnienia alimentacyjne czy dotyczące dziedziczenia (ani opiekunów wobec dziecka ani dziecka wobec opiekunów).Stan cywilny dziecka nie ulega zmianie, dziecko nie przyjmuje nazwiska opiekunów, a rodzina zastępcza nie przyjmuje pełni władzy rodzicielskiej nad dzieckiem. Rodzice zastępczy są jedynie opiekunami prawnymi dla dziecka. Formalnie pełnienie funkcji rodziny zastępczej ustaje z dniem uzyskania przez dziecko pełnoletniości chyba, że wcześniej powróci ono do rodziny biologicznej lub zostanie umieszczone w rodzinie adopcyjnej. W praktyce jednak wiele rodzin zastępczych nawiązuje z dzieckiem trwałe więzi emocjonalne i wspiera je także w dorosłym życiu. Po ukończeniu przez wychowanka rodziny zastępczej 18. roku życia (lub po ukończeniu nauki) Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie przy współpracy rodziny zastępczej przeprowadza usamodzielnienie takiego dziecka.


Małżeństwa i osoby samotne zamierzające podjąć się opieki zastępczej powinny skontaktować się z Powiatowym Centrum Pomocy Rodzinie w Jarosławiu. Tu otrzymają wszelkie informacje dotyczące procedury przygotowawczej i kwalifikacyjnej.